مسمومیت

سم ماده ائی است که می تواند به بدن آسیب برساند و گاهی به اندازه کافی جدی و خطرناک بوده ومی تواند یک مورد

اورژانس ایجاد نماید . در امریکا سالیانه بیش از یک میلیون مسمومیت وجود دارد. اگر چه بعضاَ مسمومیت ناشی از قتل و

یا افکار خودکشی می باشد ولی اغلب اتفاقی است و گریبان گیر افراد جوان و بچه ها می شود داروها ، محصولات نفتی

، مواد آراریشی و حشره کش ها از جمله مواد رایجی است که به طور اتفاقی باعث مسمومیت می گردد . در حقیقت

بسیاری از مواد شیمیائی که به طور روزمره به کار می رود اگر به طور صحیح استفاده نشود می تواند به عنوان سم عمل

کند. تصور ما از به صورت یک مایع یا ماده جامد است که قربانی آن را بلعیده است. البته این تصور چندان بعید نمی باشد.

ولی بسیاری از میکروارگانیسم های زنده نیز عملا

 

 

قادر به تولید سمومی هستند که برای انسان خطرناک است. برای مثال بعضی قارچها و گیاهان شایع در صورت خورده شدن می تواند باعث مسمومیت گردد. این گیاهان شامل بعضی گونه های گیاهان خانگی مثل گیاه Rubber  ، mistletoe  و holly berries  می باشد. آلودگی باکتریائی ( مانند بوتولیسم ) در غذا نیز می تواند منجر به مسمومیت های کشنده گردد.تعدادی زیادی از مواد می تواند سم در نظر گرفته شود. افراد مختلف نسبت به مواد واکنش متفاوت نشان می دهند ( جدول 1-21 ).بسیاری از سموم در افراد بیمار و پیر شدیدتر عمل می کند. تاثیر تخریبی سموم بر بدن از راههای مختلف می باشد. یک سم می تواند به صورت سوزاننده یا تحریک کننده عمل کند و پوست یا دیگر بافتهای بدن را تخریب نماید. یک گاز سمی می تواند با جایگزینی اکسیژن باعث خفگی مصدوم گردد. بعضی سموم نیز به صورت یک سم سیستمیک باعث درگیری تمام دستگاههای بدن می شود. اینگونه سموم به طور خطرناکی می تواند سیستم اعصاب مرکزی را سرکوب و یا به شدت تحریک نماید و یا باعث استفراغ، اسهال و یا مانع انتقال اکسیژن توسط سلول های قرمز خون گردد و نیز در مراحل بیوشیمیائی بدن تداخل نماید. گاهی شدت تاثیر و نیز وسعت آسیب ناشی از سم به ماهیت غلضت و به راه ورودش به بدن بستگی دارد. این عوامل با سن ، وزن و ضعیت سلامت عمومی بیمار تغییر می کند.

سموم براساس راه ورود به بدن به چهار دسته تقسیم می گردد : خوراکی ، استنشاقی ، جذب پوستی و تزریقی ( شکل 1-21 ).

 سموم خوراکی : شامل بسیاری از مواد شیمیائی خانگی و صنعتی ، داروها ، بعضی گیاهان ، محصولات نفتی ، سموم کشاورزی ، موش کش ها ، موریانه کشها و حشره کشها می باشد.( سموم خوراکی )

 سموم استنشاقی : اینگونه سموم به صورت گاز اسپری و بخارات از راه تنفس جذب می گردد که بعضی نیز در خانه ، محیط صنعتی و کشاورزی شایع می باشد. از این دسته سموم می توان به مونوکسید کربن ( ناشی از اتومبیلها ، سوختن چوب و.....) آمونیکا ، کلبرین ، اسپرهای ضد حشره ، گازهای حاصل از مایعات شیمیائی قابل تصعید ( بسیاری  از حلالهای صنعتی از این گروه می باشد )، اشاره نمود. ( سموم استنشاقی )

  سموم جذبی : این دسته سموم می تواند از طریق پوست سالم جذب می شود و باعث تخریب پوست گردد بسیاری از سموم تحریک کننده پوست بوده و باعث جذب آرام سم به داخل نسوج و جریان خون در نتیجه آسیب منتشر می گردد. بعضی دیگر نیز بدون تخریب پوست به داخل جریان خون می گردد. جهت مثال می توان به حشره کشها و سموم کشاورزی که به طور شایع مصرف می شود، اشاره نمود. تماس با گونه ای از مواد گیاهی و بعضی از حیوانات دریائی نیز می تواند باعث تخریب پوست و جذب سم به بافت زیرپوست گردد . (سموم جذبی )

 سموم تزریقی : شایع ترین فرمهای سموم تزریقی را می توان در تزریق داروهای غیر مجاز و قاچاق توسط یک سر سوزن یا ست وریدی یا نیش مارها یافت. این مسئله بعدا در فصل 22 بخصوص در مورد سو مصرف مواد، بحث خواهد شد.

 

مــســـــــــومــــیــت غــــذائــــی